Παρέμβαση της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας στις εργασίες του ΟΟΣΑ για τον περιφερειακό μετασχηματισμό

Η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως βασικής προϋπόθεσης για έναν βιώσιμο περιφερειακό μετασχηματισμό βρέθηκε στο επίκεντρο της παρέμβασης της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Δυτικής Ελλάδας (ΠΕΔ Δ.Ε.) κατά τη διάρκεια της τριήμερης αποστολής στελεχών του ΟΟΣΑ στην Πάτρα, από τις 10 έως τις 12 Ιουνίου 2026.

Η αποστολή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για την ελκυστικότητα των περιφερειών και τη διαμόρφωση της στρατηγικής περιφερειακού μετασχηματισμού της χώρας μετά το 2027. Η Δυτική Ελλάδα επιλέχθηκε ως μία από τις τρεις περιφέρειες αναφοράς της πιλοτικής μελέτης, μαζί με την Κεντρική Μακεδονία και την Ανατολική Μακεδονία – Θράκη.

Την κεντρική παρέμβαση εκ μέρους της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας πραγματοποίησε ο Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και δήμαρχος Ερυμάνθου, Θεόδωρος Μπαρής, μεταφέροντας τις κοινές θέσεις των 19 δήμων της περιφέρειας στους εμπειρογνώμονες του ΟΟΣΑ.

Ο κ. Μπαρής ανέδειξε τη «δομική ασυμμετρία» που χαρακτηρίζει την ελληνική αυτοδιοίκηση, επισημαίνοντας ότι οι δήμοι διαχειρίζονται λιγότερο από το 5% του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος στις χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ κυμαίνεται μεταξύ 10% και 15%. Όπως τόνισε, απαιτείται σταδιακή αλλά ουσιαστική ενίσχυση της Αυτοδιοίκησης τόσο σε επίπεδο εσόδων όσο και επενδυτικών πόρων, ώστε να επιτευχθεί σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα προβλήματα χρηματοδότησης των δήμων, με τον αντιπρόεδρο της ΠΕΔ να ζητά την απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων, όπως οι ΚΑΠ και η ΣΑΤΑ, καθώς και την αναθεώρηση των κριτηρίων κατανομής τους, ώστε να λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η ορεινότητα, η διασπορά των οικισμών και η δημογραφική γήρανση.

Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας ενός μόνιμου αναπτυξιακού χρηματοδοτικού εργαλείου για τους δήμους μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης», επισημαίνοντας ότι η Αυτοδιοίκηση στερείται πλέον ενός αυτόνομου εθνικού επενδυτικού μηχανισμού. Ζήτησε επίσης παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της υποστελέχωσης των δημοτικών υπηρεσιών, καθώς και ειδική μέριμνα για τις ορεινές περιοχές, όπου οι δημογραφικές πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, 14 από τους 19 δήμους της Δυτικής Ελλάδας καταγράφουν σημαντική πληθυσμιακή συρρίκνωση και γήρανση. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι η νέα περιφερειακή πολιτική της χώρας οφείλει να αξιοποιήσει το αναπτυξιακό δυναμικό της περιοχής σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, η κτηνοτροφία, η θαλάσσια οικονομία και ο βιώσιμος τουρισμός.

Ο αντιπρόεδρος της ΠΕΔ στάθηκε επίσης στην ανάγκη αξιολόγησης των δημόσιων πολιτικών ως προς τις χωρικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις τους, προτείνοντας την ενσωμάτωση εργαλείων όπως το «territorial impact assessment» και το «rural proofing», καθώς και τη δημιουργία μόνιμου κοινού οργάνου αναπτυξιακού σχεδιασμού με τη συμμετοχή των δήμων.

Από την πλευρά των προτάσεων, η ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας αναγνώρισε τη σημασία των Στρατηγικών Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων και Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης, ζητώντας παράλληλα ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων και διασφάλιση της συνέχειάς τους στη νέα προγραμματική περίοδο. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα διαδημοτικής συνεργασίας προβλήθηκε η ΟΧΕ Αιγιαλείας – Καλαβρύτων – Ερυμάνθου, με έμφαση στην ενίσχυση της ορεινής ανθεκτικότητας.

«Η Δυτική Ελλάδα διαθέτει αναμφισβήτητα πλεονεκτήματα και ζητά ίσους όρους πρόσβασης σε πόρους, θεσμοθετημένη τεχνική υποστήριξη και πολιτικές σχεδιασμένες με επίγνωση του εδαφικού τους αποτυπώματος», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Μπαρής, δηλώνοντας την πρόθεση της ΠΕΔ να συνεργαστεί με τον ΟΟΣΑ παρέχοντας στοιχεία και τεκμηρίωση από τους 19 δήμους της περιφέρειας.

Η ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας, υπό την προεδρία του δημάρχου Καλαβρύτων, Αθανάσιος Παπαδόπουλος, χαιρέτισε την επιλογή της Δυτικής Ελλάδας ως πιλοτικής περιοχής αναφοράς και εξέφρασε την προσδοκία ότι οι πρώτες επίσημες προτάσεις του ΟΟΣΑ, οι οποίες αναμένονται τον Σεπτέμβριο, θα αποτυπώνουν με ακρίβεια τις πραγματικές ανάγκες της περιφέρειας, σε συνδυασμό με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές.

Στις εργασίες συμμετείχαν εκπρόσωποι των δήμων της Δυτικής Ελλάδας, καθώς και ο επιστημονικός συνεργάτης της ΠΕΔ, Κωνσταντίνος Αντωνόπουλος.