Το 5ο Evia Film Project, η πράσινη πρωτοβουλία του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Πολιτισμού, συνεχίστηκε την Παρασκευή 26 Ιουνίου, με την προβολή της ταινίας Μέσα στο δάσος του Άγγελου Φραντζή, παρουσία του σκηνοθέτη, μια όμορφη κινηματογραφική βραδιά στις Ροβιές, αξέχαστες ταινίες στο σινεμά «Απόλλων» της Αιδηψού, ένα μοναδικό παιδικό εργαστήριο, ένα yoga session στο ηλιοβασίλεμα και μια συναρπαστική ανοιχτή συζήτηση.
Ανοιχτή συζήτηση Αρρενωπότητα, βία και η εκδίκηση της φύσης
Στην εκδήλωση με τίτλο «Αρρενωπότητα, βία και η εκδίκηση της φύσης» που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Πολιτισμού «Μελίνα Μερκούρη», στα Λουτρά Αιδηψού, συμμετείχαν ο σεναριογράφος και συγγραφέας Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο σκηνοθέτης Τζώρτζης Γρηγοράκης, ο σκηνοθέτης Δημήτρης Κανελλόπουλος, ο ηθοποιός-κινηματογραφιστής Βαγγέλης Μουρίκης και η σκηνοθέτρια-παραγωγός Ελίνα Ψύκου. Οι ομιλητές του πάνελ εξερεύνησαν το πώς η φύση αλλά και η μεταφορά της στο σινεμά καθρεφτίζει τους έμφυλους ρόλους και την κατάρρευση των ανθρώπινων σχέσεων. Ο συντονιστής της συζήτησης Νεκτάριος Σάκκας, Συνεργάτης του Διεθνούς Προγράμματος και Συντονιστής των Ανοιχτών Συζητήσεων του Evia Film Project, καλωσόρισε το κοινό, προβαίνοντας σε μια σύντομη παρουσίαση των ομιλητών.
Στην πρώτη ενότητα της συζήτησης, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος έκανε μια σύντομη ανάλυση της ταινίας που προβλήθηκε το προηγούμενο βράδυ στα Λουτρά Αιδηψού. Η ταινία Όταν ξέσπασε η βία (1972) του Τζον Μπούρμαν, υποψήφια για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας και Μοντάζ, αποτελεί μια αξέχαστη δημιουργία των κινηματογραφικών 70s και συνάμα μια σοκαριστική σπουδή στην ανθρώπινη βία, η οποία προκάλεσε τεράστιο ντόρο την εποχή που κυκλοφόρησε στις αίθουσες. «Η ταινία περιέχει σαφώς μπόλικη βία και αρρενωπότητα. Παρακολουθώντας τη, μάλλον κι εγώ την πρώτη φορά παρασύρθηκα από το προφανές της πρώτο επίπεδο: την ακραία βία. Κατά τη γνώμη μου όμως, η ταινία δεν μιλάει κυρίως γι’ αυτό. Η ταινία μάς παρουσιάζει μια πολιτισμική σύγκρουση: παιδιά από την πόλη τα οποία πηγαίνουν στα βάθη της αμερικανικής επαρχίας. Πιστεύουν ότι είναι ανώτεροι και κοιτούν τους ντόπιους αφ’ υψηλού – και θα το πληρώσουν. Στην πορεία τους στο ορμητικό ποτάμι θα χάσουν όλη την πολιτισμική σκευή τους», ανέφερε. Ο κ. Παναγιωτόπουλος σχολίασε ότι η ταινία «συνιστά μια δυνατή μεταφορά για το τι είναι πολιτισμός και πόσο εύκολο είναι να τον απολέσει κανείς σε ένα άγριο περιβάλλον».
Στο δεύτερο μέρος της συζήτησης, η Ελίνα Ψύκου αναρωτήθηκε πώς θα εξελίσσονταν οι ταινίες που ενδιαφέρουν το πάνελ (Digger, Αγέλη προβάτων και Όταν ξέσπασε η βία) αν στους πρωταγωνιστικούς ρόλους έπαιζαν θηλυκότητες. Ο Βαγγέλης Μουρίκης απάντησε πως οι σχέσεις της ταινίας θα ήταν ακριβώς ίδιες: «Πιστεύω πως πρέπει να χαρακτηρίζουμε μια ταινία από το θέμα της και όχι από τους πρωταγωνιστές της. Άλλωστε, αυτό είναι το ουσιώδες σ’ αυτή την ιστορία: η σχέση μας με τα χιόνια, τα δέντρα και τους αέρηδες. Ειδικά στο Digger είναι λάθος να το πούμε, διότι οι ήρωες μάχονται την πλευρά που παράγει τη βία, δεν την παράγουν οι ίδιοι», ανέφερε.
Στο σημείο αυτό, ο Δημήτρης Κανελλόπουλος ανέλυσε το θέμα της ταινίας του, Αγέλη προβάτων, από τη δική του σκοπιά: «Πιστεύω πως η Αγέλη προβάτων δεν είναι μια ταινία για την αρρενωπότητα, αλλά για την εξουσία και το πώς οι ισχυροί επιβάλλονται. Η φύση χρησιμοποιείται κυρίως δραματουργικά». Δήλωσε επίσης πως οι ταινίες δεν έχουν τη δύναμη να ορίσουν το πλαίσιο στο οποίο τοποθετούνται, έτσι συχνά συνδέονται με το κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι.
Αμέσως μετά, ο συντονιστής της συζήτησης Νεκτάριος Σάκκας έθεσε το ερώτημα του κατά πόσο η έννοια της αρρενωπότητας συνδέεται με τη βία. Ο Τζώρτζης Γρηγοράκης απάντησε πως αντιμετωπίζει την αρρενωπότητα συνολικά ως ενέργεια και όχι φυλετικά: «Όλοι μας έχουμε αρσενική και θηλυκή ενέργεια σε συγκεκριμένη ποσόστωση, και καθεμιά από αυτές έχει θετική και αρνητική πλευρά: στην αρρενωπότητα η προστασία ενάντια στη βία, στη θηλυκότητα η μητρότητα ενάντια στη χειραγώγηση. Η βία κρύβεται και στις δύο ενέργειες με διαφορετικούς τρόπους», ανέφερε. Ο Βαγγέλης Μουρίκης συμφώνησε πως στον ρόλο του στο Digger κρύβονται και θηλυκές ποιότητες: «Είναι οι δύο δρόμοι που ακολουθούν οι ήρωες στην ταινία».
Στο σημείο αυτό, τον λόγο πήρε η Ελίνα Ψύκου συνοψίζοντας όσα ειπώθηκαν μέχρι εκείνο το σημείο: «Αν και οι αρσενικοί χαρακτήρες θεωρητικά είναι αντικαταστατοί από γυναίκες, γιατί τα θέματα στις ταινίες αυτές είναι πανανθρώπινα, τότε γιατί επιλέχθηκαν άντρες; Οι λόγοι είναι κοινωνικοί: μας είναι πιο εύκολο να φανταστούμε άντρες σε αυτούς τους ρόλους γιατί διαχρονικά έχει κυριαρχήσει η αρρενωπότητα. Η πατριαρχία και η επιρροή της δεν είναι ένα μονοδιάστατο πράγμα που απλώς λειτουργεί: είμαστε όλοι συμμέτοχοι. Πιστεύω πως το σινεμά μπορεί να βοηθήσει στην ανατροπή του, με αργούς ρυθμούς και αργά βήματα», τόνισε. Στο θέμα της αλλαγής που μπορεί να επιφέρει το σινεμά, ο Δημήτρης Κανελλόπουλος υπήρξε λιγότερο αισιόδοξος, δηλώνοντας πως το σινεμά βρίσκεται σε τρομερή παρακμή και πως γενικότερα είναι μια απλή άσκηση της σκέψης μας και όχι κάτι που μπορεί πραγματικά να αλλάξει τον κόσμο. Με την παραπάνω άποψη ήταν σύμφωνος και ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο οποίος σχολίασε: «Το σινεμά δεν μπορεί να αλλάξει τη συνείδηση της κοινωνίας σε εξαιρετικά σύνθετα ζητήματα, δεν μπορεί να ανατρέψει εξουσιαστικές δομές. Η ιστορία δυστυχώς αποδεικνύει πως η τέχνη δεν έχει δύναμη εδώ, απλώς γλυκαίνει τη ζωή των ανθρώπων».
Τέλος, σε ερώτηση από το κοινό σχετικά με το χρέος του καλλιτέχνη, ο Τζώρτζης Γρηγοράκης απάντησε πως δεν αντιμετωπίζει το σινεμά ως χρέος, αλλά ως υπαρξιακή ανάγκη. Η Ελίνα Ψύκου ανέφερε επίσης: «Δεν πιστεύω στο διδακτικό σινεμά που έχει χρέος να περάσει μηνύματα. Δεν μου αρέσει ένα σινεμά που κουνά το δάχτυλο. Το καλό σινεμά ευαισθητοποιεί ασυνείδητα, χωρίς δεσμεύσεις. Ένας καθηγητής μου έλεγε κάτι για το πανεπιστήμιο που ισχύει και για το σινεμά: δεν είναι εδώ για να σας δώσει απαντήσεις, αλλά για να θέσει ερωτήματα».
Κινηματογραφική βραδιά στην πλατεία του χωριού Ροβιές
Την Παρασκευή 26 Ιουνίου, στην πλατεία του χωριού Ροβιές, οργανώθηκε μια συναρπαστική κινηματογραφική βραδιά, με κεράσματα από τις ταβέρνες της πλατείας του χωριού για όλους τους θεατές και την προβολή του αξέχαστου Jurassic Park (1993) του Στίβεν Σπίλμπεργκ, μίας από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες όλων των εποχών. Η ταινία θα προβληθεί και το Σάββατο 27 Ιουνίου, στο θερινό σινεμά «Απόλλων» της Αιδηψού, στην τελετή λήξης του 5ου Evia Film Project.
Προβολή της ταινίας Μέσα στο δάσος παρουσία του σκηνοθέτη Άγγελου Φραντζή
To απόγευμα της Παρασκευής 26 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε η προβολή της ταινίας Μέσα στο δάσος (2009) του Άγγελου Φραντζή, παρουσία του σκηνοθέτη της ταινίας, στο Κέντρο Πολιτισμού «Μελίνα Μερκούρη». Το κοινό και τον σκηνοθέτη καλωσόρισε ο Γιώργος Κρασσακόπουλος, Επικεφαλής Προγράμματος του Φεστιβάλ, ο οποίος σχολίασε αρχικά ότι η ταινία είναι απόλυτα ταιριαστή με το πνεύμα του 5ου EFP, καθώς έχει γυριστεί σε δάσος, όπου εκτυλίσσεται και το μεγαλύτερο μέρος της πλοκής της, καταλήγοντας τελικά σε μια παραλία. Παράλληλα, ανέφερε πως η ταινία γεννήθηκε το 2008 και βγήκε στις αίθουσες το 2010, ενώ η πρεμιέρα της πραγματοποιήθηκε στο Φεστιβάλ του Ρότερνταμ το 2010.
Ο Άγγελος Φραντζής, αφότου ευχαρίστησε το Φεστιβάλ για την πρόσκληση, εξήγησε πως η λειτουργία του δάσους στην ταινία είναι πολύ βαθύτερη από ένα απλό σκηνικό όπου διαδραματίζεται η δράση. «Στην πραγματικότητα, μέναμε στο δάσος στη διάρκεια των γυρισμάτων, τα οποία πραγματοποιήθηκαν σε πολλά σημεία της Ελλάδας, από τη Βόρεια Ελλάδα μέχρι την Πελοπόννησο. Είχαμε φτιάξει έναν άτυπο “χάρτη” που αποτύπωνε τις συναισθηματικές και ψυχικές μεταβολές των ηρώων και κινούμασταν ανάλογα. Το συνεργείο της ταινίας ήταν εξαιρετικά ολιγομελές, μόνο πέντε άνθρωποι μαζί με τρεις ηθοποιούς, αλλά πέρα από τις ιδιαιτερότητες στη δημιουργία της ταινίας, εξίσου ιδιαίτερη ήταν και η διανομή της, καθώς πριν την πρεμιέρα της στο Ρότερνταμ είχε προηγηθεί μια τρίπτυχη προβολή στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Στην πρώτη οι ηθοποιοί βρίσκονταν μπροστά από την οθόνη, χωρίς καθόλου ήχο. Στη δεύτερη, ο ήχος προέκυπτε εκείνη τη στιγμή, από foley artists στη σκηνή, μαζί με τον Coti K. και τον Νίκο Βελιώτη που έκαναν τη μουσική επιτόπου, με τη συνοδεία μιας μεγάλης εγκατάστασης όπου ο κόσμος μπορούσε να δει ένα μέρος από τη σκηνογραφία της ταινίας. Η τρίτη είχε φτιαχτεί αποκλειστικά για γκαλερί, με δώδεκα οθόνες και μια ηχητική εγκατάσταση από τον Coti K. Σήμερα θα παρακολουθήσουμε την εκδοχή που προοριζόταν για τα φεστιβάλ και τις αίθουσες, είναι μια σημαντική στιγμή και για μένα καθότι θα την δω για πρώτη φορά ολόκληρη από τότε», κατέληξε σχετικά.
Παιδικό εργαστήριο Φτιάχνουμε τους δικούς μας σούπερ ήρωες του δάσους!
Στην Παιδική Νεανική Βιβλιοθήκη Ιστιαίας-Αιδηψού πραγματοποιήθηκε το δημιουργικό εργαστήριο «Φτιάχνουμε τους δικούς μας σούπερ ήρωες του δάσους!», στο οποίο τα παιδιά κλήθηκαν να φανταστούν και να σχεδιάσουν τους δικούς τους σούπερ ήρωες, εμπνευσμένους από το δάσος και τον φυσικό κόσμο. Εμψυχώτρια: Βασιλεία Βαξεβάνη, αφηγήτρια και υπεύθυνη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων της Athens Comics Library. Επιμέλεια εργαστηρίου: Comicdom & Athens Comics Library.
Προβολές στην Αιδηψό
Το βράδυ της Παρασκευής 26 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε η προβολή της ταινίας Ο Ταρζάν και η σύντροφός του (1934) του Σέντρικ Γκίμπονς, με τον θρυλικό Τζόνι Βαϊσμίλερ στον πρωταγωνιστικό ρόλο: μία από τις ομορφότερες ιστορίες που γράφτηκαν ποτέ, με σαφείς αντιρατσιστικές και αντιαποικιοκρατικές νύξεις. Την ταινία προλόγισαν ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ορέστης Ανδρεαδάκης και ο κριτικός κινηματογράφου στο περιοδικό Αθηνόραμα Χρήστος Μήτσης. «Για πολλούς της γενιάς μου αυτή η ταινία είναι μία από τις πρώτες κινηματογραφικές εμπειρίες μας», είπε ο Χρήστος Μήτσης. «Ο Ταρζάν, από τη δεκαετία του ’20 έως και τη δεκαετία του ’60, ήταν από τους διασημότερους κινηματογραφικούς ήρωες μαζί με τον Κόμη Δράκουλα και τον Σέρλοκ Χολμς», πρόσθεσε. «Ο Τζόνι Βαϊσμίλερ ήταν πρωταθλητής της κολύμβησης. Έκανε τόση αίσθηση η πρώτη ταινία Ταρζάν που η εταιρεία MGM έδωσε 100.000 δολάρια στην πρώτη του σύζυγο για να τον χωρίσει και να βασιστεί η προώθηση της ταινίας σε αυτό», τόνισε. Ο κ. Ανδρεαδάκης σημείωσε ότι ο σκηνοθέτης Σέντρικ Γκίμπονς κέρδισε 11 βραβεία Όσκαρ και απέσπασε 39 υποψηφιότητες στην καριέρα του, κυρίως με την ιδιότητα του σκηνογράφου, ενώ ο κ. Μήτσης διευκρίνισε ότι η ταινία γυρίστηκε πριν από την εφαρμογή του συντηρητικού Κώδικα Χέις, με αποτέλεσμα διακρίνεται από μια μεγαλύτερη ελευθερία έκφρασης.
Αμέσως μετά, ακολούθησε η προβολή της διάσημης ταινίας τρόμου Παρασκευή και 13 (1980) του Σον Σ. Κάνιγχαμ, η οποία όρισε το είδος του νεανικού slasher και οδήγησε σε ένα franchise παγκόσμιας εμβέλειας. Την προβολή προλόγισε ο Γιώργος Κρασσακόπουλος, Επικεφαλής Προγράμματος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, ο οποίος χαρακτήρισε την ταινία εμβληματική και πολύ επιδραστική για το είδος του slasher horror, καθώς σε αυτήν εμφανίζεται ένα από τα πρώτα «Final Girls» (όρος που περιγράφει την τελευταία επιζήσασα γυναίκα σε μια ταινία τρόμου), καθώς και την τεχνική του POV shot (υποκειμενικό πλάνο) που ακολουθεί το βλέμμα του δολοφόνου.
Το Evia Film Project υλοποιείται με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού. Σημαντική είναι η συμβολή της ΕΡΤ. Πολύτιμη είναι η στήριξη της COSMOTE TELEKOM, Μεγάλου Χορηγού, και της Fischer, που στηρίζει σταθερά το Φεστιβάλ. Το 5ο Evia Film Project πραγματοποιείται σε συνεργασία με τον Δήμο Ιστιαίας-Αιδηψού, τον Δήμο Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας και τον Οργανισμό Λιμένων Νομού Ευβοίας.
Αναπαραγωγή άρθου από εδώ
