Ένα ξένο σώμα στο μάτι μπορεί να προκαλέσει από μια ενοχλητική αίσθηση μέχρι οξύ πόνο, δακρύρροια, θολή όραση ή έντονη ευαισθησία στο φως. Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο το ίδιο το αντικείμενο. Είναι και ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούμε να το απομακρύνουμε.
Όπως εξηγούν οφθαλμίατροι στον Guardian, μια λάθος κίνηση μπορεί να οδηγήσει σε εκδορά του κερατοειδούς, φλεγμονή, λοίμωξη ή ακόμη και ουλές που θέτουν σε κίνδυνο την όραση.
Τι μπορεί να… εισχωρήσει
Στους πιο συνηθισμένους «ενόχους» συγκαταλέγονται – σύμφωνα με τον Δρ. Douglas Lazzaro, οφθαλμίατρο και καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Νέας Υόρκης – βλεφαρίδες, σκόνη και άλλα μικρά σωματίδια, καθώς και κόλλα από ψεύτικες βλεφαρίδες. Σε άλλες περιπτώσεις «πρωταγωνιστούν» θραύσματα ξύλου, μετάλλου ή υαλοβάμβακα – κυρίως σε όσους εργάζονται σε κατασκευές ή σε περιβάλλον με αιωρούμενα σωματίδια.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Πρόβλημα, κάποιες φορές, αποτελούν και οι φακοί επαφής: Διπλώνουν, εγκλωβίζονται κάτω από το άνω βλέφαρο ή σπάνε. Η αίσθηση διαφέρει ανάλογα με το ξένο σώμα αλλά το κάψιμο, η ερυθρότητα και η θολή όραση είναι από τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα.
Τι να κάνετε
Για μικρά σωματίδια, όπως μια βλεφαρίδα ή λίγη άμμος, το ανοιγοκλείσιμο των ματιών και τα φυσικά δάκρυα ενδέχεται να αρκούν.
Αν η ενόχληση επιμένει, ο Δρ. Lazzaro συνιστά πρώτα καλό πλύσιμο των χεριών και, στη συνέχεια, ήπια απόπλυση του ματιού με τεχνητά δάκρυα ή καθαρό νερό. Εάν το αντικείμενο δεν απομακρυνθεί, η προσπάθεια δεν πρέπει να συνεχίζεται με επιμονή.
Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να επιχειρείται η αφαίρεση αντικειμένου που έχει σφηνώσει στο μάτι ή προεξέχει ανάμεσα στα βλέφαρα. Εκεί απαιτείται οφθαλμολογική εξέταση.
Αν πρόκειται για χημικό, ο χρόνος μετρά
Η αντιμετώπιση διαφέρει σημαντικά, όταν στο μάτι πέσει απορρυπαντικό, χλωρίνη, αμμωνία ή άλλο συναφές υγρό. Τότε, άμεσα πρέπει να ξεκινήσει η απόπλυση των οφθαλμών με άφθονο νερό βρύσης. «Η ταχύτητα είναι καθοριστική», τονίζει ο οφθαλμίατρος Keith Baratz της Mayo Clinic, καθώς «δεν πρέπει να περιμένει κανείς να φτάσει στα επείγοντα».
Μετά την άμεση και άφθονη απόπλυση, οι ειδικοί συνιστούν μετάβαση στα επείγοντα για ιατρική αξιολόγηση, καθώς η βλάβη μπορεί να συνεχίζεται ακόμη και μετά το ξέπλυμα.
Σε ποιες άλλες περιπτώσεις απευθυνόμαστε σε ειδικό
Ακόμη κι αν το ξένο σώμα έχει αφαιρεθεί, η βλάβη μπορεί να μην έχει αντιμετωπιστεί πλήρως. Εάν ο πόνος, η ερυθρότητα, η έντονη δακρύρροια ή οι διαταραχές στην όραση επιμένουν, χρειάζεται εξέταση από οφθαλμίατρο. Το ίδιο ισχύει εάν το αντικείμενο δεν μπορεί να απομακρυνθεί εύκολα ή βρίσκεται σε σημείο που δεν είναι προσβάσιμο.
Ως γενικό όριο, οι ειδικοί προτείνουν να ζητείται ιατρική βοήθεια εάν δεν υπάρχει σαφής βελτίωση μέσα σε 24 ώρες.
Υπάρχει και ένας ακόμη λόγος: ορισμένα ξένα σώματα «πυροδοτούν» προβλήματα ακόμη και μετά την απομάκρυνσή τους. Για παράδειγμα, ένα κομμάτι ξύλου μπορεί να σχετίζεται με μυκητιασική λοίμωξη, ενώ ένα μεταλλικό θραύσμα μπορεί να αφήσει κατάλοιπα σκουριάς στον κερατοειδή.
Το μεγαλύτερο λάθος: Το τρίψιμο
Η πιο αυθόρμητη αντίδραση είναι και μία από τις πιο επιβλαβείς. Το τρίψιμο μπορεί να πιέσει το ξένο σώμα πάνω στον κερατοειδή και να προκαλέσει μεγαλύτερη εκδορά. Παράλληλα, μεταφέρει μικρόβια από τα χέρια στο μάτι και αυξάνει τον κίνδυνο φλεγμονής.
Εξίσου επικίνδυνη είναι η χρήση τσιμπιδιού, οδοντογλυφίδας ή άλλου αιχμηρού αντικειμένου. Οι ειδικοί αποθαρρύνουν επίσης την προσπάθεια αφαίρεσης του ξένου σώματος με τα δάχτυλα, καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος τραυματισμού και λοίμωξης.
«Ένα από τα χειρότερα σενάρια είναι κάποιος να σταθεί μπροστά στον καθρέφτη και να προσπαθήσει να βγάλει το ξένο σώμα με οδοντογλυφίδα ή τσιμπιδάκι», προειδοποιεί ο οφθαλμίατρος Avnish Deobhakta.
Προσοχή και στους φακούς επαφής
Όσοι φορούν φακούς επαφής παρουσιάζουν την τάση να αγγίζουν περισσότερο τα μάτια τους ή να τους τοποθετούν εκ νέου αμέσως μετά από μια ενόχληση. Οι ειδικοί το αποθαρρύνουν. Εάν το μάτι πονά ή είναι ερεθισμένο, οι ειδικοί συμβουλεύουν να μην τοποθετείται φακός επαφής και να προτιμώνται προσωρινά τα γυαλιά, μαζί με λιπαντικές σταγόνες καθώς το μάτι βελτιώνεται.
Μερικά απλά βήματα μπορούν τόσο να μας ανακουφίσουν όσο και να προστατεύουν τα μάτια μας: Ξέπλυμα, όχι τρίψιμο. Ψυχραιμία, όχι αυτοσχέδιες παρεμβάσεις. Αναζήτηση ιατρικής βοήθειας όταν ο πόνος ή η όραση δεν επανέρχονται γρήγορα στο φυσιολογικό.
Διαβάστε επίσης
Μάτια: 7 σημάδια που αποκαλύπτουν προβλήματα υγείας
Όραση: Έξι λόγοι που σας «καίνε» τα μάτια σας – Τι να κάνετε
Ξηροφθαλμία: Η απρόσμενη αλλά αποτελεσματική λύση για τον κνησμό και τον ερεθισμό
Αναπαραγωγή άρθου από εδώ
