Ένα νέο εργαλείο που εκτιμά τον ατομικό κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών μυϊκών διαταραχών από τη λήψη στατινών ανέπτυξαν ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, φιλοδοξώντας να αντιμετωπίσουν μία από τις σημαντικότερες ανησυχίες που αποτρέπουν πολλούς ασθενείς από το να ξεκινήσουν ή να συνεχίσουν τη θεραπεία.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Digital Health, περισσότερο από το 98% των ατόμων που θεωρούνται κατάλληλοι για θεραπεία με στατίνες εκτιμάται ότι διατρέχουν χαμηλό κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών μυϊκών επιπλοκών μέσα στην επόμενη δεκαετία. Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι φόβοι για τις ανεπιθύμητες ενέργειες των στατινών εξακολουθούν να αποτελούν βασικό εμπόδιο στη χορήγησή τους, παρά το αποδεδειγμένο όφελός τους στην πρόληψη εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Την ίδια στιγμή, οι ερευνητές διαπίστωσαν ένα σημαντικό θεραπευτικό κενό: περισσότερο από το 60% των ανθρώπων που πληρούσαν τα κριτήρια για θεραπεία με στατίνες δεν λάμβαναν το φάρμακο, παρότι αρκετοί από αυτούς είχαν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Πώς λειτουργεί ο νέος υπολογιστής κινδύνου
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Το νέο εργαλείο βασίζεται σε ένα προγνωστικό μοντέλο που αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε με τη χρήση ανωνυμοποιημένων ιατρικών δεδομένων από περισσότερους από 5,6 εκατομμύρια ανθρώπους που ήταν εγγεγραμμένοι σε ιατρεία πρωτοβάθμιας φροντίδας στην Αγγλία.
Για την ανάπτυξη του μοντέλου χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 1,7 εκατομμύρια άτομα, ενώ η αξιοπιστία του ελέγχθηκε σε ακόμη 3,9 εκατομμύρια. Η εκτίμηση του κινδύνου βασίζεται σε 22 παράγοντες που καταγράφονται συνήθως στον ιατρικό φάκελο, όπως η ηλικία, το φύλο, η εθνικότητα, ο δείκτης μάζας σώματος, το κάπνισμα, τα υποκείμενα νοσήματα, προηγούμενα μυϊκά προβλήματα, η ανεπάρκεια βιταμίνης D, η λήψη άλλων φαρμάκων και η χρήση στατινών. Με βάση αυτά τα στοιχεία υπολογίζεται η πιθανότητα εμφάνισης σοβαρών μυϊκών διαταραχών σε χρονικό ορίζοντα ενός, πέντε και δέκα ετών.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιείται παράλληλα με υπολογιστές καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως το QRISK, ώστε η απόφαση για έναρξη θεραπείας να λαμβάνει υπόψη τόσο τα αναμενόμενα οφέλη όσο και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες
Οι στατίνες αποτελούν τη βασική θεραπευτική επιλογή για τη μείωση της χοληστερόλης και την πρόληψη καρδιαγγειακών επεισοδίων. Ωστόσο, αρκετοί ασθενείς ανησυχούν για μυϊκές παρενέργειες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη επικεντρώθηκε αποκλειστικά στις σοβαρές μυϊκές διαταραχές που οδηγούν σε νοσηλεία ή θάνατο και όχι στους συνηθισμένους μυϊκούς πόνους. Όπως τονίζουν, πολλά από τα ήπια μυϊκά συμπτώματα που αναφέρονται κατά τη διάρκεια της θεραπείας δεν οφείλονται τελικά στις στατίνες και δεν θα πρέπει να αποτρέπουν την έναρξη της αγωγής.
Τι λένε οι ειδικοί
Η Δρ Ting Cai, ερευνήτρια στο Τμήμα Επιστημών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Nuffield του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και κύρια συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε: «Οι σοβαρές μυϊκές διαταραχές είναι μία από τις πιο συχνά συζητούμενες ανησυχίες σχετικά με τις στατίνες, όμως τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ο κίνδυνος είναι πολύ χαμηλός για τη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων που μπορούν να ωφεληθούν από τη θεραπεία. Η γνώση του ατομικού κινδύνου βοηθά να μπουν οι ανησυχίες αυτές στη σωστή τους διάσταση, υποστηρίζει πιο ενημερωμένες θεραπευτικές αποφάσεις και καθησυχάζει τους ασθενείς. Για τον μικρό αριθμό ατόμων που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, παρέχει στους γιατρούς μια πιο σαφή βάση για να συζητήσουν την ανάγκη στενότερης παρακολούθησης, πρόσθετων ελέγχων ή εναλλακτικών θεραπευτικών επιλογών».
Από την πλευρά του, ο καθηγητής James Sheppard, καθηγητής Έρευνας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και συν-συγγραφέας της μελέτης, ανέφερε: «Οι θεραπευτικές αποφάσεις βασίζονται συνήθως στις εκτιμήσεις του μελλοντικού καρδιαγγειακού κινδύνου ενός ατόμου, όμως διαθέτουμε πολύ λιγότερες πληροφορίες για τον ατομικό κίνδυνο εμφάνισης ανεπιθύμητων ενεργειών. Η έρευνα αυτή συμβάλλει στην κάλυψη αυτού του κενού, προσφέροντας έναν τρόπο εκτίμησης του κινδύνου σοβαρών μυϊκών διαταραχών παράλληλα με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Ο συνδυασμός αυτών των δύο πληροφοριών μπορεί να οδηγήσει σε πιο εξατομικευμένες και καλύτερα τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τη θεραπεία με στατίνες».
Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Κοσιάρης, επίκουρος καθηγητής Ιατρικής Στατιστικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και επίσης συν-συγγραφέας της μελέτης, σημείωσε: «Οι κλινικές αποφάσεις βασίζονται συχνά στις εκτιμήσεις του πιθανού οφέλους, όμως η κατανόηση των πιθανών κινδύνων είναι εξίσου σημαντική. Το μοντέλο αυτό επιτρέπει την ποσοτικοποίηση του κινδύνου σε ατομικό επίπεδο, συμβάλλοντας σε μια πιο ισορροπημένη συζήτηση σχετικά με τις θεραπευτικές επιλογές».
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η παροχή εξατομικευμένων εκτιμήσεων κινδύνου θα βοηθήσει τόσο τους ασθενείς όσο και τους επαγγελματίες υγείας να σταθμίζουν με μεγαλύτερη ασφάλεια τα οφέλη και τους πιθανούς κινδύνους της θεραπείας με στατίνες, οδηγώντας σε πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Διαβάστε επίσης
Το φάρμακο που μειώνει τον κίνδυνο θανάτου αλλά δεν το παίρνουν όλοι
Τα δύο λάθη που κάνουν όσοι παίρνουν στατίνες και αντιυπερτασικά
Στατίνες και μυϊκοί πόνοι: Οι κατάλληλες ασκήσεις που βοηθούν
Αναπαραγωγή άρθου από εδώ
