Τα οφέλη της τακτικής αερόβιας άσκησης για την υγεία, ειδικά καθώς μεγαλώνουμε είναι από καιρό γνωστά. Τα οφέλη της, ωστόσο, φαίνεται ότι εκτείνονται πολύ πέρα από την προστασία της καρδιάς ή τη διατήρηση ενός υγιούς βάρους. Νέα έρευνα δείχνει ότι η συστηματική αερόβια δραστηριότητα για περισσότερα από 30 χρόνια συνδέεται με μεγαλύτερη φυσιολογική ανθεκτικότητα του οργανισμού σε μεγαλύτερη ηλικία – την ικανότητά του, δηλαδή, να προσαρμόζεται στο στρες και τις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο GeroScience, συνέκρινε ανθρώπους που ασκούνταν συστηματικά επί δεκαετίες με συνομηλίκους τους που ακολουθούσαν κυρίως καθιστική ζωή. Δραστηριότητες όπως το τρέξιμο, η ποδηλασία και η κολύμβηση συνδέθηκαν με υψηλότερη «ικανότητα ζωτικότητας», ιδιαίτερα ως προς την ανοσολογική απόκριση και την αντίδραση στο στρες.
Τι είναι η «ικανότητα ζωτικότητας»;
Πρόκειται ουσιαστικά για το φυσιολογικό απόθεμα του οργανισμού: Τους πόρους που του επιτρέπουν να συνεχίζει να λειτουργεί και να προσαρμόζεται καθώς μεγαλώνουμε.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Οι επιστήμονες την αξιολόγησαν σε τρεις βασικούς τομείς:
- ανοσολογική απόκριση και στρες,
- ενέργεια και μεταβολισμό,
- νευρομυϊκή λειτουργία.
Για τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας χρησιμοποίησαν 12 βιοδείκτες που συνιστά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.
Στη μελέτη συμμετείχαν 39 υγιείς ενήλικες άνω των 55 ετών από την περιοχή της Νίκαιας στη Γαλλία. Οι 19 έκαναν οργανωμένη αερόβια άσκηση τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα επί 30 χρόνια, ενώ οι υπόλοιποι 20 είχαν κυρίως καθιστική ζωή. Κανείς δεν έπασχε από χρόνια νόσο ή οξεία φλεγμονή, ούτε λάμβανε τακτικά φάρμακα.
Σε τρεις επισκέψεις, οι ερευνητές κατέγραψαν το ιστορικό άσκησης, πραγματοποίησαν εξετάσεις αίματος και καρδιαγγειακές μετρήσεις, αξιολόγησαν με DXA την άλιπη μυϊκή μάζα και υπέβαλαν τους συμμετέχοντες σε δοκιμασίες αντοχής και μυϊκής δύναμης.
Πού φάνηκε η μεγαλύτερη διαφορά
Όσοι ασκούνταν επί δεκαετίες είχαν υψηλότερη συνολική ικανότητα ζωτικότητας, με διαφορά 0,2 z-score από την ομάδα με καθιστική ζωή. Η ηλικία, ωστόσο, εξακολουθούσε να παίζει ρόλο: Η ζωτικότητα μειωνόταν όσο αυξανόταν η ηλικία και στις δύο ομάδες. Με άλλα λόγια, η άσκηση δεν «ακύρωνε» τη γήρανση.
Η σημαντικότερη διαφορά εντοπίστηκε στην ανοσολογική απόκριση και την αντίδραση στο στρες. Οι δραστήριοι συμμετέχοντες είχαν καλύτερα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα σε ηρεμία και υψηλότερη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού, δείκτη της ικανότητας της καρδιάς και του αυτόνομου νευρικού συστήματος να προσαρμόζονται στις απαιτήσεις του οργανισμού. Αντίθετα, δεν καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές σε επιμέρους δείκτες φλεγμονής, ούτε στην αυτοαναφερόμενη ανοσολογική υγεία.
Η νευρομυϊκή λειτουργία -δύναμη λαβής, ποδιών και πνευμονική χωρητικότητα- εξηγούσε μεγάλο μέρος των διαφορών μεταξύ των ατόμων, χωρίς όμως να προκύπτει στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων συνολικά.
Αντίστοιχα, ενέργεια και μεταβολισμός δε διέφεραν σημαντικά. Στις γυναίκες, ωστόσο, όσες ασκούνταν είχαν σημαντικά περισσότερη άλιπη μυϊκή μάζα και λιγότερο σωματικό λίπος.
Επένδυση για το μέλλον
Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η μακροχρόνια άσκηση μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με καλύτερη φυσική κατάσταση, αλλά και με μεγαλύτερη διατήρηση των φυσιολογικών αποθεμάτων του οργανισμού καθώς μεγαλώνουμε.
Χρειάζεται, ωστόσο, προσοχή. Η μελέτη ήταν μικρή, διατομεακή και διερευνητική, με μόλις 39 συμμετέχοντες. Δεν αποδεικνύει, επομένως, ότι η αερόβια άσκηση προκάλεσε τις διαφορές που παρατηρήθηκαν. Οι ερευνητές ζητούν μεγαλύτερες και πιο αντιπροσωπευτικές μελέτες, τόσο για να επιβεβαιωθεί το μοντέλο μέτρησης της ζωτικότητας, όσο και για να διευκρινιστεί ο ρόλος της μακροχρόνιας άσκησης.
Προς το παρόν, τα ευρήματα προσθέτουν ακόμη έναν λόγο να βλέπουμε τη σωματική δραστηριότητα ως μακροπρόθεσμη επένδυση υγιούς γήρανσης και ικανότητας του οργανισμού να παραμένει λειτουργικός και προσαρμοστικός με το πέρασμα των χρόνων.
Διαβάστε επίσης
Βάρη ή αερόβια άσκηση; Τι χρειάζονται περισσότερο οι γυναίκες μετά τα 40
Η άσκηση που «ξυπνά» τον εγκέφαλο και ενισχύει τη σκέψη στην εμμηνόπαυση
Αναπαραγωγή άρθου από εδώ
