Νέα δικαστική απόφαση για παραμονή εργαζομένων μέχρι τη σύνταξη -Η αυστηρή “εντολή” σε Δήμο

Μια νέα δικαστική απόφαση αναμένεται να επηρεάσει τις διεκδικήσεις εργαζομένων που απασχολούνται μέσω του προγράμματος 55-67 της ΔΥΠΑ, καθώς για πρώτη φορά δικαστήριο δίνει προτεραιότητα στην προστασία του δικαιώματος στη συνταξιοδότηση έναντι των περιορισμών που ισχύουν για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου στο Δημόσιο!

Η υπ’ αριθμ. 4892/2026 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών εκδόθηκε στο πλαίσιο ασφαλιστικών μέτρων και αφορά εργαζόμενη δήμου της Αττικής, η οποία βρισκόταν κοντά στη συμπλήρωση των προϋποθέσεων για συνταξιοδότηση όταν ολοκληρώθηκε η επιδότηση της θέσης της από τη ΔΥΠΑ.

Με τη συμπλήρωση του ανώτατου ορίου επιχορήγησης των 24 μηνών που προβλέπει η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 28286/450/2017) του προγράμματος, ο Δήμος ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παύσει να αποδέχεται τις υπηρεσίες της, επικαλούμενος τη λήξη της σύμβασης και τις αυστηρές συνταγματικές απαγορεύσεις περί μετατροπής ή ανανέωσης συμβάσεων ορισμένου χρόνου στον δημόσιο τομέα.

Η εργαζόμενη, ωστόσο, απείχε ακόμη από τη συμπλήρωση του απαραίτητου συντάξιμου χρόνου, με αποτέλεσμα η διακοπή της απασχόλησής της να την οδηγεί εκ νέου σε καθεστώς μακροχρόνιας ανέργου σε προχωρημένη ηλικία, καθιστώντας πρακτικά αδύνατη τη μελλοντική της συνταξιοδότηση.

Το κρίσιμο σημείο της απόφασης

Το δικαστήριο έκρινε ότι η λήξη της διετούς επιχορήγησης δεν σημαίνει αυτομάτως και λήξη της εργασιακής σχέσης, όταν από τη διακοπή της απασχόλησης κινδυνεύει να χαθεί το δικαίωμα στη σύνταξη.

Στο σκεπτικό της απόφασης επισημαίνεται ότι η ειδική προστασία της τρίτης ηλικίας και του δικαιώματος στην κοινωνική ασφάλιση, όπως κατοχυρώνεται στα άρθρα 21 και 22 του Συντάγματος, υπερέχει, στη συγκεκριμένη περίπτωση, των γενικών απαγορεύσεων που αφορούν την ανανέωση συμβάσεων ορισμένου χρόνου στο Δημόσιο.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, το δικαίωμα του εργαζομένου να οδηγηθεί στη συνταξιοδότηση αποτελεί στοιχείο του κοινωνικού κράτους δικαίου και δεν μπορεί να ανατρέπεται όταν η διακοπή της εργασίας οδηγεί ουσιαστικά σε οικονομικό αδιέξοδο. Σύμφωνα με το δικαστήριο:

«Η απορρέουσα από τα άρθρα 21 παρ. 3 και 22 παρ. 5 του Συντάγματος ανάγκη ειδικής προστασίας του γήρατος και του δικαιώματος κοινωνικής ασφάλισης των πολιτών –που εμπεριέχει τη δυνατότητα συνταξιοδότησής τους ως μοναδικού πόρου διαβίωσης– υπερισχύει των γενικών απαγορεύσεων του άρθρου 103 παρ. 7 και 8 του Συντάγματος και του άρθρου 36 του ν. 4765/2021 περί μη μετατροπής των συμβάσεων σε αορίστου χρόνου.»

Παραμένει στην εργασία μέχρι να συνταξιοδοτηθεί

Με την προσωρινή διαταγή, ο δήμος υποχρεώνεται να συνεχίσει να απασχολεί την εργαζόμενη με τους ίδιους όρους και αποδοχές, μέχρι να εκδοθεί η οριστική απόφαση επί της κύριας αγωγής και, σε κάθε περίπτωση, μέχρι την πραγματική συνταξιοδότησή της.

Παράλληλα, το δικαστήριο προειδοποιεί τον δήμο με χρηματική ποινή 100 ευρώ για κάθε ημέρα μη συμμόρφωσης.

Απόφαση-σταθμός

Η συγκεκριμένη εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους εργαζόμενους του προγράμματος 55-67 της ΔΥΠΑ, οι οποίοι απασχολούνται σε δήμους και άλλους δημόσιους φορείς και βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση.

Η απόφαση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αντίστοιχης δικαστικής προστασίας και σε άλλες περιπτώσεις, εφόσον αποδεικνύεται ότι η διακοπή της απασχόλησης οδηγεί σε αδυναμία θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Η θέση της νομικής πλευράς

Το Δικηγορικό Γραφείο Παντελή Καμά, Βαγγέλη Ντάλα και Συνεργατών, που εκπροσώπησε την εργαζόμενη, κάνει λόγο για μια απόφαση με ιδιαίτερο κοινωνικό αποτύπωμα, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί «θρίαμβο του κοινωνικού κράτους δικαίου» και μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για την προστασία εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας που κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός αγοράς εργασίας λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση:

«Η απόφαση αυτή αποτελεί έναν θρίαμβο του κοινωνικού κράτους δικαίου και ανοίγει τον δρόμο για τη δικαστική προστασία χιλιάδων συμπολιτών μας μεγαλύτερης ηλικίας, οι οποίοι εργάζονται μέσω προγραμμάτων Δ.ΥΠ.Α. και κινδυνεύουν να βρεθούν στο κενό λίγο πριν τη συνταξιοδότησή τους. Το Δικαστήριο ορθώς διέγνωσε ότι το Σύνταγμα δεν είναι ένας στείρος μηχανισμός απαγορεύσεων, αλλά ένα ζωντανό κείμενο που προτάσσει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την προστασία της τρίτης ηλικίας και το δικαίωμα στη σύνταξη.»

Η υπόθεση αναμένεται να επαναφέρει στο προσκήνιο και τη συζήτηση για την ανάγκη νομοθετικής παρέμβασης, ώστε να αντιμετωπιστεί συνολικά το ζήτημα των εργαζομένων στα προγράμματα της ΔΥΠΑ που βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο του εργασιακού τους βίου.