Ο νέος ΚΟΚ και η φονική αλήθεια της ασφάλτου – Όταν η μαγκιά οδηγεί στο φέρετρο

Η Ελλάδα «αιμορραγεί» καθημερινά στην άσφαλτο. Κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, κάθε μήνα, κάθε χρόνο, οι αριθμοί αυξάνονται συνεχώς. Χιλιάδες τροχαία δυστυχήματα, εκατοντάδες νεκροί, αμέτρητοι τραυματίες. Το ερώτημα δεν είναι αν θα ξανασυμβεί, αλλά πότε και για ποιο λόγο; Γιατί συνεχίζουμε να πίνουμε και να οδηγούμε; Γιατί συνεχίζουμε να τρέχουμε λες και οι δρόμοι είναι πίστες ταχύτητας;

Τα στοιχεία είναι αδιάσειστα. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025 καταγράφηκαν δεκάδες τροχαία δυστυχήματα στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης, βεβαιώθηκαν 31.584 παραβάσεις για υπερβολική ταχύτητα, ενώ 2.585 οδηγοί συνελήφθησαν να οδηγούν χωρίς κράνος, 2.965 για στέρηση άδειας οδήγησης, 1.276 για μη χρήση ζώνης ασφαλείας και 467 για χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση. Παράλληλα, 259 οδηγοί τιμωρήθηκαν για αντικανονικό προσπέρασμα και 808 για κίνηση στο αντίθετο ρεύμα.

Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ήρθε να «σφίξει τη θηλιά» γύρω από τους επικίνδυνους οδηγούς. Δεν μιλάμε πια για «πρόστιμα-χάδι». Η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ με ποσοστό πάνω από 0,80 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος κοστίζει περίπου 700 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για τρεις μήνες. Αν ξεπεράσει το 1,10 γραμμάριο, το πρόστιμο εκτοξεύεται στα 1.200 ευρώ, η άδεια αφαιρείται για μεγάλο χρονικό διάστημα και ο οδηγός κινδυνεύει με φυλάκιση. Αντίστοιχα, η υπέρβαση ταχύτητας κατά 50 χιλιόμετρα την ώρα, επισύρει βαρύτατες κυρώσεις, ενώ για «κόντρες» ή ταχύτητες άνω των 200 χιλιομέτρων την ώρα, οι ποινές αγγίζουν τα 2.000 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για έναν χρόνο ή περισσότερο. Κι όλα αυτά πέρα από τις προβλέψεις του Ποινικού Κώδικα, που μιλούν ξεκάθαρα για φυλάκιση έως και πέντε χρόνια σε περιπτώσεις επικίνδυνης οδήγησης.

Είναι όμως αρκετά τα αυστηρότερα μέτρα; Η απάντηση είναι όχι, αν η κοινωνία συνεχίσει να «κλείνει το μάτι» σε αυτόν που λέει ένα ποτηράκι δεν πειράζει ή σε εκείνον που καμαρώνει ότι έτρεχε με 200. Ο νέος ΚΟΚ μπορεί να γράφτηκε στα χαρτιά, αλλά στην πραγματικότητα «γράφεται» με αίμα. Και όσο οι δρόμοι μας γίνονται πεδία μάχης, καμία ποινή δεν θα είναι αρκετή για να επουλώσει τις πληγές.

Η πολιτεία έχει καθοριστικό ρόλο στην πρόληψη τροχαίων δυστυχημάτων και στη μείωση των τραυματισμών και των θανάτων στους δρόμους. Πρώτο και βασικό μέτρο είναι η αυστηρή εφαρμογή του νέου ΚΟΚ. Οι έλεγχοι πρέπει να είναι συνεχείς και στοχευμένοι, με έμφαση στην υπερβολική ταχύτητα, την οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, τη μη χρήση κράνους ή ζώνης ασφαλείας και τη χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση. Οι ποινές πρέπει να επιβάλλονται χωρίς καθυστερήσεις ή παραγραφές, ώστε η παραβατικότητα να μην γίνεται ανεκτή.

Η οδική παιδεία και η ενημέρωση αποτελούν καθοριστικούς άξονες για να αποκτήσουμε κάποτε οδηγική παιδεία. Προγράμματα εκπαίδευσης στα σχολεία, αλλά και καμπάνιες ευαισθητοποίησης για οδηγούς και γονείς, μπορούν να ενισχύσουν την υπευθυνότητα στον δρόμο και να μειώσουν την επικίνδυνη συμπεριφορά. Η έμφαση πρέπει να δίνεται στους κινδύνους της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ ή υπερβολικής ταχύτητας.

Η χρήση σύγχρονης τεχνολογίας μπορεί να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο πρόληψης. Κάμερες ταχύτητας, τεχνητή νοημοσύνη, ψηφιακά συστήματα καταγραφής παραβάσεων σε πραγματικό χρόνο και έξυπνα οχήματα που ενημερώνουν για επικίνδυνες συνθήκες μπορούν να κάνουν τους δρόμους ασφαλέστερους. Με συντονισμένη δράση, αυστηρή εφαρμογή των νόμων, επένδυση στις υποδομές και ενημέρωση της κοινωνίας, η πολιτεία μπορεί να σώσει ζωές και να μειώσει τη μάστιγα των τροχαίων.

Το πιο κρίσιμο πεδίο είναι η αλλαγή νοοτροπίας. Γιατί το αυτοκίνητο δεν είναι παιχνίδι, αλλά όπλο. Και κάθε φορά που κάποιος οδηγεί μεθυσμένος ή τρέχει χωρίς έλεος, δεν παίζει μόνο με τη δική του ζωή, αλλά με τη ζωή όλων μας.

Η άσφαλτος δεν συγχωρεί. Όταν το γκάζι πατιέται χωρίς έλεγχο, όταν το ποτήρι δεν κόβεται, όταν η ευθύνη ξεφτίζει τον καθρέφτη, οι συνέπειες «γράφονται» με αίμα. Τα στατιστικά αποκαλύπτουν μια χώρα που σπαταλά ζωές με κάθε χιλιόμετρο παραβίασης και ανούσιας μαγκιάς.