Όταν μια τραγική είδηση αφορά την απώλεια ενός εφήβου, το πρώτο ερώτημα που γεννιέται σχεδόν αυτόματα είναι ένα: «Γιατί;». Γονείς, εκπαιδευτικοί και η κοινωνία συνολικά αναζητούν εξηγήσεις που θα δώσουν νόημα σε κάτι βαθιά οδυνηρό και δύσκολο να γίνει κατανοητό.
Ήταν το bullying; Οι σχολικές πιέσεις; Το διαδίκτυο; Οι σχέσεις με συνομηλίκους;
Η ανθρώπινη σκέψη έχει την ανάγκη να εντοπίσει έναν λόγο, συχνά και έναν «ένοχο». Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη, λέει μέσα από ανάρτησή της η Δρ. Λίζα Βάρβογλη στα social media, με αφορμή την πρόσφατη απώλεια 17χρονης στον Ισθμό της Κορίνθου.
Όπως εξηγεί, η αυτοχειρία στην εφηβεία σχεδόν ποτέ δεν οφείλεται σε έναν μόνο λόγο. Συνήθως αποτελεί αποτέλεσμα πολλών παραγόντων: ψυχολογικής ευαλωτότητας, άγχους ή κατάθλιψης, δυσκολιών στις σχέσεις, οικογενειακών δυναμικών, σχολικής πίεσης και, συχνά, μιας βαθιάς αίσθησης μοναξιάς.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η αναζήτηση εύκολων εξηγήσεων μπορεί να γίνει επικίνδυνη. Όταν εστιάζουμε σε έναν παράγοντα, κινδυνεύουμε να στοχοποιήσουμε ανθρώπους, να εντείνουμε συγκρούσεις και να χάσουμε την ουσία. Φαινόμενα όπως ο κοινωνικός αποκλεισμός ή το bullying είναι σοβαρά και επώδυνα, αλλά δεν αποτελούν από μόνα τους επαρκή εξήγηση για μια αυτοχειρία.
Δείτε ολόκληρη την ανάρτηση:
«Ποιος φταίει;» – Όταν ψάχνουμε απαντήσεις μετά από μια τραγωδία
Πολλοί γονείς διάβασαν τα προηγούμενα κείμενά μου για το τραγικό τέλος της 17χρονης. Θλίψη, πόνος, οργή, αναπάντητα ερωτήματα. Πολλοί γονείς μου έγραψαν προσωπικές μαρτυρίες, τα θέματα που αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους. Κάποιοι γονείς μίλησαν καθαρά για τους φόβους τους. Επανέρχομαι με αυτό το κείμενο για να δώσω απαντήσεις & κατευθύνσεις. Να υπενθυμίσω ότι κανείς δεν μπορεί να ξέρει 100% τι γίνεται στο μυαλό και την ψυχή κάποιου άλλου. Για εσάς που ΔΕΝ διαβάσατε σωστά την προηγούμενη ανάρτησή μου, σας διαβεβαιώνω ότι η αρχή της «ΕΓΩ ΞΕΡΩ ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΗ 17ΧΡΟΝΗ» αποδίδεται σε μητέρα άλλου παιδιού που μου ξεκίνησε έτσι τη συζήτηση.
Όταν ακούμε ότι ένα παιδί έβαλε τέλος στη ζωή του,
ο νους μας ψάχνει απεγνωσμένα μια εξήγηση.
➤ «Ήταν bullying;»
➤ «Ήταν οι Πανελλαδικές;»
➤ «Ήταν το διαδίκτυο;»
➤ «Ήταν οι άλλοι;»
Θέλουμε έναν λόγο.
Έναν ένοχο.
Κάτι που να βγάζει νόημα.
Αλλά η αλήθεια είναι πιο δύσκολη.
(αν θες τον δωρεάν οδηγό για τα σημάδια της κατάθλιψης & σκέψεων για αυτοκτονία στην εφηβεία γράψε το μειλ σου στο inbox για να τον λάβεις)
🧠 Η αλήθεια που δεν μας αρέσει να ακούμε
Δεν υπάρχει σχεδόν ποτέ ένας μόνος λόγος.
Η αυτοχειρία ενός εφήβου είναι συνήθως το αποτέλεσμα:
• εσωτερικής ευαλωτότητας
• έντονου άγχους ή κατάθλιψης
• δυσκολιών στις σχέσεις
• οικογενειακών δυναμικών
• πίεσης από το σχολείο
• και, πολλές φορές, μιας βαθιάς αίσθησης μοναξιάς
➤ Είναι ένα «μαζί».
➤ Όχι ένα «φταίει αυτό».
⚠️ Ο κίνδυνος των «εύκολων εξηγήσεων»
Όταν παίρνουμε ένα κομμάτι της ιστορίας και το κάνουμε όλο,
συμβαίνει κάτι πολύ επικίνδυνο:
➤ αρχίζουμε να ψάχνουμε ενόχους
Και τότε:
• παιδιά στοχοποιούνται
• οικογένειες εκτίθενται
• σχέσεις διαλύονται
• και η αλήθεια χάνεται
Γιατί η αλήθεια δεν είναι απλή.
Και δεν χωράει σε ένα post.
💬 «Μα υπήρχε κοινωνικός αποκλεισμός…»
Ναι. Μπορεί να υπήρχε.
Και ναι — ο κοινωνικός αποκλεισμός πονάει.
Μπορεί να τραυματίσει βαθιά ένα παιδί.
Αλλά χρειάζεται να το πούμε καθαρά:
➤ Δεν εξηγεί από μόνος του μια αυτοχειρία
➤ Δεν είναι ποτέ η μόνη αιτία
Όπως δεν είναι μόνος λόγος:
• οι εξετάσεις
• το σχολείο
• το internet
• οι φίλοι
🧠 Και κάτι που αποφεύγουμε να δούμε
Σε πολλές περιπτώσεις, υπάρχει και κάτι πιο «σιωπηλό» αλλά πολύ ισχυρό:
➤ η υπερβολική πίεση των γονιών
➤ το υπερμέτρο «εγώ» των ενηλίκων
➤ η ταύτιση της αξίας του παιδιού με την επίδοσή του
Ακόμα και σήμερα, πολλά παιδιά μεγαλώνουν με το μήνυμα:
• «Αξίζεις όταν πετυχαίνεις»
• «Μας κάνεις περήφανους όταν τα καταφέρνεις»
• «Πρέπει να είσαι δυνατός/ή, να αντέχεις»
Και έτσι μαθαίνουν να κρύβουν:
• τη δυσκολία
• την αποτυχία
• τον πόνο
Γιατί φοβούνται ότι δεν θα γίνουν αποδεκτά.
💔 Όταν το παιδί δεν ακούγεται
Το μεγαλύτερο πρόβλημα συχνά δεν είναι αυτό που συμβαίνει.
Είναι ότι:
➤ το παιδί δεν έχει χώρο να το πει
➤ δεν νιώθει ότι θα το καταλάβουν
➤ δεν νιώθει ότι αντέχουν αυτό που νιώθει
Και τότε μένει μόνο του… ακόμα κι αν είναι μέσα σε οικογένεια.
🚫 Όταν ένα άρθρο γίνεται «απόδειξη»
Ζούμε σε μια εποχή που:
ένα άρθρο, ένα quote, μια φράση
μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν «απόδειξη».
➤ «Να, το λέει κι η ειδικός»
➤ «Άρα φταίνε αυτοί»
Αλλά αυτό δεν είναι η δουλειά της επιστήμης.
➤ Η επιστήμη εξηγεί
➤ Δεν κατηγορεί
➤ Φωτίζει
➤ Δεν δείχνει με το δάχτυλο
💔 Και τα παιδιά που κατηγορούνται;
Υπάρχουν και αυτά.
Παιδιά που:
• μπορεί να μην είχαν πρόθεση να πληγώσουν
• μπορεί να ζουν τη δική τους πίεση
• μπορεί να μην είχαν ακόμα την ωριμότητα να διαχειριστούν τις σχέσεις
Και ξαφνικά:
➤ γίνονται «οι ένοχοι»
Χωρίς πλήρη εικόνα.
Χωρίς να ακουστούν όλες οι πλευρές.
Και αυτό… δημιουργεί νέο τραύμα.
🌱 Τι χρειάζεται πραγματικά να κάνουμε
Αντί να ψάχνουμε ποιος φταίει,
χρειάζεται να ρωτήσουμε:
➤ «Πώς μπορούμε να στηρίξουμε καλύτερα τα παιδιά;»
🛠️ Πρακτικές οδηγίες για γονείς
1. 🧠 Μην βιάζεσαι να βγάλεις συμπέρασμα
Αυτό που φαίνεται δεν είναι όλη η ιστορία.
2. 💬 Μίλα με το παιδί σου — χωρίς πίεση
Όχι:
«Τι έγινε; Ποιος φταίει;»
Αλλά:
➤ «Πώς νιώθεις με όλο αυτό;»
3. ⚖️ Κράτα χώρο πριν πάρεις θέση
Τα παιδιά χρειάζονται ενήλικες που σκέφτονται, όχι που αντιδρούν.
4. 🚫 Μην εκθέτεις — ούτε το δικό σου, ούτε τα άλλα παιδιά
Τα social media δεν είναι χώρος επίλυσης.
Είναι χώρος κλιμάκωσης.
5. 🤝 Συνεργάσου με το σχολείο
Όχι κατηγορία.
➤ Συνεργασία.
6. 👀 Δες πίσω από την επίδοση
Το παιδί σου δεν είναι οι βαθμοί του.
Δεν είναι οι επιτυχίες του.
➤ Είναι ένας άνθρωπος με ανάγκες.
7. ❤️ Άκου πραγματικά
Όχι για να απαντήσεις.
➤ Αλλά για να καταλάβεις.
8. 🌿 Θυμήσου κάτι πολύ σημαντικό
➤ Η πίεση δεν είναι κίνητρο στην κατάθλιψη
Αντί για:
«Πρέπει να…»
Πες:
➤ «Είμαι εδώ»
💛 Το πιο σημαντικό μήνυμα
Τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους γονείς.
Χρειάζονται:
• παρουσία
• κατανόηση
• αποδοχή
• ασφάλεια
✨ Και κάτι τελευταίο
Δεν θα μάθουμε πάντα τι «έφταιξε».
Αλλά μπορούμε να μάθουμε:
➤ να ακούμε περισσότερο
➤ να πιέζουμε λιγότερο
➤ να καταλαβαίνουμε βαθύτερα
🌿 Αν θέλεις να κρατήσεις δυο προτασούλες:
➤ Δεν ψάχνουμε ενόχους
➤ Χτίζουμε ασφάλεια
Ειδήσεις σήμερα
Ορμόνες: Οι χημικοί αγγελιοφόροι που ρυθμίζουν τα πάντα – Θυρεοειδή, στρες, μεταβολισμό
Η ρύπανση από κοκαΐνη των υδάτων επηρεάζει τη συμπεριφορά των σολομών – Μελέτη αποκαλύπτει
Αναπαραγωγή άρθου από εδώ
