Αδύνατον να μην έχετε παρατηρήσει αυτόν τον άνθρωπο που μπαίνει σε έναν χώρο ή σε μια παρέα και μέσα σε λίγα λεπτά έχει καταφέρει να γίνει το επίκεντρο. Μιλά για τις επιτυχίες του, προβάλλει τα προσόντα του και δείχνει να μην αμφιβάλλει ούτε στιγμή για την αξία του. Πρόκειται, όμως, για αυτοπεποίθηση ή απλώς ένα μεγάλο «εγώ» που κρύβει ανασφάλεια;
Η διαφορά αυτή δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπιστεί. Η πραγματική αυτοεκτίμηση, άλλωστε, δεν αποκαλύπτεται τόσο από όσα λέμε για τον εαυτό μας, όσο από τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε στους άλλους, διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας και αντιδρούμε όταν κάνουμε λάθος. Αυτό υποστηρίζει η Marisa G. Franco, ψυχολόγος και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Maryland, η οποία έχει μελετήσει εκτενώς την αυτοεκτίμηση και την ασφαλή προσκόλληση. Στο βιβλίο της με τίτλο «Worth: The New Science of Self-Esteem and Secure Attachment» εξετάζει, μεταξύ άλλων, πώς μπορούμε να ξεχωρίσουμε την αυθεντική εσωτερική ασφάλεια από μια εντυπωσιακή, αλλά εύθραυστη, εικόνα αυτοπεποίθησης.
Οι 2 «κόκκινες σημαίες» ενός μεγάλου εγώ
Θέλει διαρκώς να βρίσκεται στο επίκεντρο: Η αυτοπεποίθηση, σύμφωνα με τη Franco, δεν ταυτίζεται με την ανάγκη κυριαρχίας. Η συνεχής επιδίωξη της προσοχής μπορεί, αντιθέτως, να λειτουργεί ως τρόπος αντιστάθμισης μιας βαθύτερης ανασφάλειας. «Έτσι, αντί μια κοινωνική συνάντηση να αποτελεί ευκαιρία επικοινωνίας, μετατρέπεται σε μια μικρή “σκηνή” όπου ο στόχος είναι να εντυπωσιάσει και να κερδίσει τους άλλους» σημειώνει.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Συμπεριφέρεται σαν να είναι καλύτερος από τους άλλους: Ένα ακόμη προειδοποιητικό σημάδι είναι ο τρόπος με τον οποίο κάποιος αντιμετωπίζει τους ανθρώπους ανάλογα με τη θέση που θεωρεί ότι κατέχουν. Σύμφωνα με την ψυχολόγο, οι ανασφαλείς άνθρωποι μπορεί να δυσκολεύονται να δείξουν σεβασμό σε όσους θεωρούν ισότιμους και να αντιμετωπίζουν ακόμη χειρότερα εκείνους που τοποθετούν χαμηλότερα στην κοινωνική ιεραρχία. Η ανάγκη να κατατάσσουμε διαρκώς τους ανθρώπους σε «ανώτερους» και «κατώτερους» δεν αποτελεί, κατά τη Franco, ένδειξη σιγουριάς αλλά ανασφάλειας.
Τα 5 σημάδια της πραγματικής αυτοεκτίμησης
Η καλή δουλειά, ένα ελκυστικό σώμα, η οικονομική επιτυχία, μια σχέση ή ένα εντυπωσιακό σπίτι δεν αποτελούν εγγύηση αυτοπεποίθησης. «Κάποιος μπορεί να είναι πλούσιος, εμφανίσιμος και επιτυχημένος και παρ’ όλα αυτά να αισθάνεται ανασφάλεια» εξηγεί η ειδικός αναφέροντας δύο μελέτες: στη μία μετα-ανάλυση διαπιστώθηκε ότι η επαγγελματική επιτυχία δεν βελτιώνει την αυτοεκτίμηση, ενώ μια διαφορετική μετα-ανάλυση διαπίστωσε ότι ούτε η απώλεια βάρους την ενίσχυσε.
Πώς αναγνωρίζουμε, λοιπόν, έναν άνθρωπο που αισθάνεται πραγματικά ασφαλής με τον εαυτό του;
1. Νοιάζεται για τους άλλους
Οι άνθρωποι με υγιή αυτοεκτίμηση δεν χρειάζεται να μειώσουν κάποιον άλλο για να αισθανθούν καλύτερα, σύμφωνα με την ψυχολόγο. Αναγνωρίζουν τόσο τη δική τους αξία όσο και εκείνη των ανθρώπων γύρω τους, δείχνουν ενσυναίσθηση και αναζητούν λύσεις που δεν απαιτούν να υπάρχει ένας «νικητής» και ένας «ηττημένος».
Ακόμη και όταν δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες κάποιου, μπορούν να αναγνωρίσουν το συναίσθημά του. «Αν, για παράδειγμα, δεν καταφέρουν να παρευρεθούν στα γενέθλια ενός φίλου, θα αναγνώριζαν την στενοχώρια του φίλου τους για την απουσία τους και ίσως θα έστελναν ένα δώρο για να δείξουν ότι νοιάζονται» προσθέτει.
2. Μπορεί να διαχειριστεί τα συναισθήματά του
Η εσωτερική ασφάλεια συνδέεται και με καλύτερη συναισθηματική ρύθμιση. Αντί να κατακλύζονται εύκολα από όσα αισθάνονται, να ξεσπούν στους άλλους ή να αποσύρονται, οι άνθρωποι αυτοί μπορούν να αναγνωρίζουν και να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τα συναισθήματά τους, σύμφωνα με την ειδικό.
Αυτή η σταθερότητα μπορεί να κάνει και τους ανθρώπους γύρω τους να αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια.
3. Είναι αυθεντικός
Ένας άνθρωπος με ουσιαστική αυτοεκτίμηση αναρωτιέται περισσότερο «Πώς μπορώ να εκφράσω αυτό που πραγματικά είμαι;» παρά «Είμαι αρκετά καλός για τους άλλους;».
«Γνωρίζει ότι είναι αδύνατο να αρέσει σε όλους και μπορεί να αποδεχθεί αυτή την πραγματικότητα» λέει η ψυχολόγος. Δεν χρειάζεται να προσαρμόζει διαρκώς το στιλ, τις απόψεις ή τις επιλογές του για να κερδίσει την αποδοχή του περιβάλλοντός του.
4. Μπορεί να πει «έκανα λάθος»
Ένα από τα ισχυρότερα σημάδια πραγματικής αυτοπεποίθησης είναι η δυνατότητα να παραδεχτούμε ένα λάθος χωρίς να αισθανόμαστε ότι αυτό ακυρώνει συνολικά την αξία μας, τονίζει η ειδικός. Όπως εξηγεί, μπορούν ευκολότερα να αναγνωρίσουν τις αδυναμίες τους, να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους και να αντιληφθούν πώς αυτές επηρέασαν τους άλλους. Δεν χρειάζεται να μεταθέσουν την ευθύνη ή να υποβαθμίσουν τις συνέπειες μιας συμπεριφοράς για να προστατεύσουν την εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους.
5. Δεν φοβάται να παραδεχτεί ότι αισθάνεται ανασφάλεια
Ένας πραγματικά ασφαλής άνθρωπος μπορεί να παραδεχτεί ότι κάποιες στιγμές αισθάνεται ανασφάλεια. «Η αυτοεκτίμηση δεν σημαίνει ότι δεν θα νιώσουμε ποτέ άγχος, θυμό, φόβο ή ευαλωτότητα. Σημαίνει ότι αυτά τα συναισθήματα δεν καθορίζουν την αξία που αποδίδουμε στον εαυτό μας» εξηγεί.
Όπως επισημαίνει η Franco, το να αισθανόμαστε δυνατοί δεν μας κάνει ανώτερους και το να αισθανόμαστε αδύναμοι δεν μας κάνει κατώτερους. Τα συναισθήματα είναι εμπειρίες που περνούν από τη ζωή μας, όχι αποδείξεις της προσωπικής μας αξίας.
Διαβάστε επίσης
Οι ψυχίατροι συμφωνούν ως προς τη διάγνωση μόνο στο 55% των περιπτώσεων – Μελέτη αποκαλύπτει
Σχιζοφρένεια: Μια ψυχολόγος αποκαλύπτει 2 πρώιμα σημάδια που πρέπει να μας ανησυχήσουν
3 έξυπνοι τρόποι να αντιμετωπίσετε τους τοξικούς ανθρώπους χωρίς να χάσετε την ψυχραιμία σας
Αναπαραγωγή άρθου από εδώ
