Ανατροπή για 450.000 συνταξιούχους: Εξετάζεται αλλαγή στον υπολογισμό της Εισφοράς Αλληλεγγύης

Υπέρ της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), που αφορά περίπου 450.000 συνταξιούχους, τάχθηκε ο γενικός επίτροπος Επικρατείας Γεώργιος Βοΐλης, κατά τη συζήτηση της σχετικής υπόθεσης στη μείζονα διευρυμένη Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η υπόθεση εξετάστηκε ενώπιον του Ανωτάτου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου, υπό την πρόεδρό του Σωτηρία Ντούνη, με αντικείμενο τη συνταγματικότητα του ισχύοντος τρόπου υπολογισμού των κρατήσεων και τη δυνατότητα αναδρομικής επιστροφής ποσών στους συνταξιούχους.

Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε με αφορμή αίτηση του πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Νίκου Αγγελάρα, ο οποίος αμφισβητεί τη συνταγματικότητα του σημερινού συστήματος και ζητά την αντικατάστασή του από κλιμακωτό τρόπο υπολογισμού.

Παράλληλα, διεκδικεί την αναδρομική καταβολή της διαφοράς που προκύπτει από τον μη κλιμακωτό υπολογισμό της εισφοράς.

Γιατί αμφισβητείται ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ

Κατά την ακροαματική διαδικασία, οι δικηγόροι του πρώην προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Κωνσταντίνος Ρέμελης και ο Δημήτρης Μπούρλος, υποστήριξαν ότι ο υφιστάμενος τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ αντίκειται στο Σύνταγμα.

Ειδικότερα, αμφισβήτησαν την εφαρμογή ενιαίου συντελεστή κράτησης επί του συνολικού ποσού της σύνταξης, όταν αυτή ξεπερνά το όριο των 1.400 ευρώ.

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία τους, από τον υπολογισμό θα πρέπει να εξαιρείται το ποσό της σύνταξης έως τα 1.400 ευρώ, ενώ για το υπερβάλλον τμήμα θα πρέπει να εφαρμόζονται διαφορετικοί συντελεστές ανά εισοδηματικό κλιμάκιο.

Όπως υποστήριξαν, η υφιστάμενη μέθοδος παραβιάζει τα άρθρα 2, 4, 5 και 25 του Συντάγματος.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας, καθώς και στα όρια του δικαστικού ελέγχου των επιλογών του νομοθέτη.

Επισημάνθηκε ότι τα δικαστήρια εξετάζουν εάν τηρείται η υποχρέωση ίσης μεταχείρισης όμοιων περιπτώσεων και εάν διασφαλίζεται η αναγκαία ισορροπία ανάμεσα στο δημόσιο συμφέρον και την προστασία των συνταγματικών δικαιωμάτων των πολιτών.

«Η αλλαγή δεν θα επηρεάσει τη δημοσιονομική σταθερότητα»

Από την πλευρά των συνηγόρων του προσφεύγοντος υποστηρίχθηκε ακόμη ότι η μεταβολή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα.

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε, η αλλαγή δεν θα απαιτήσει την επιβολή νέων μέτρων, αλλά θα περιορίσει το ετήσιο ποσό που συγκεντρώνεται από τις κρατήσεις της εισφοράς και τους τόκους του κεφαλαίου που έχει σχηματιστεί κατά τα τελευταία 16 χρόνια.

Κατά τη διαδικασία πραγματοποίησε παρέμβαση και ο ίδιος ο Νίκος Αγγελάρας.

Τι υποστήριξε το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους

Αντίθετη θέση διατύπωσαν οι εκπρόσωποι του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, ο αντιπρόεδρος Αναστάσιος Κολούτσος και ο νομικός σύμβουλος Δημήτρης Φαρμάκης, οι οποίοι υπερασπίστηκαν τη συνταγματικότητα του ισχύοντος συστήματος.

Ο Αναστάσιος Κολούτσος ανέγνωσε επί περίπου μία ώρα πολυσέλιδους γραπτούς ισχυρισμούς, υποστηρίζοντας ότι οι απόψεις του προσφεύγοντος δεν συμβαδίζουν με το πνεύμα των συνταγματικών διατάξεων και της νομοθεσίας.

Παράλληλα, ανέφερε ότι ο Νίκος Αγγελάρας δεν προσδιορίζει επαρκώς τους ισχυρισμούς του και υποστήριξε ότι οι κρατήσεις της ΕΑΣ δεν επιβαρύνουν το επίπεδο διαβίωσης των συνταξιούχων.

Επισήμανε ακόμη ότι το κράτος λαμβάνει υπόψη την οικονομική κατάσταση των πολιτών και ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού της εισφοράς εξυπηρετεί σκοπούς δημοσίου συμφέροντος.

Για τους λόγους αυτούς, ζήτησε την απόρριψη της αίτησης ως απαράδεκτης.

Γενικός επίτροπος: «Απώλειες έως 8.000 ευρώ ετησίως»

Ιδιαίτερη σημασία είχε η τοποθέτηση του γενικού επιτρόπου Επικρατείας, Γεωργίου Βοΐλη, ο οποίος τάχθηκε υπέρ της αναμόρφωσης του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, από την εφαρμογή του υφιστάμενου συστήματος οι συνταξιούχοι, ανάλογα με το ύψος των συντάξεών τους, υφίστανται οικονομικές απώλειες που μπορούν να φτάσουν τις 7.000 έως 8.000 ευρώ ετησίως, με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση να καταγράφεται στις υψηλότερες συντάξεις.

Ο γενικός επίτροπος υποστήριξε ότι ο μη κλιμακωτός υπολογισμός της εισφοράς, σε συνδυασμό με την απαλλαγή μόνο των συντάξεων που δεν ξεπερνούν τα 1.400 ευρώ, δεν συνάδει με τις συνταγματικές διατάξεις.

Κατά την άποψή του, η μη απαλλαγή του αντίστοιχου τμήματος στις συντάξεις που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο καθιστά τη σχετική ρύθμιση μη συμβατή με το Σύνταγμα.

Για τον λόγο αυτό, εισηγήθηκε την αναμόρφωση της ΕΑΣ, ώστε οι κρατήσεις να υπολογίζονται κλιμακωτά.

Αναδρομικά μόνο σε όσους έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη

Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο Γεώργιος Βοΐλης στο ζήτημα της αναδρομικής επιστροφής των ποσών.

Ο γενικός επίτροπος υποστήριξε ότι η αναδρομικότητα θα πρέπει να περιοριστεί στους συνταξιούχους που έχουν ήδη προσφύγει στα δικαστήρια, προκειμένου να αποφευχθεί οικονομική ανατροπή στα ασφαλιστικά ταμεία.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η τελική κρίση για την αναδρομικότητα ανήκει στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Πώς υπολογίζονται σήμερα οι κρατήσεις

Με βάση το σημερινό καθεστώς, η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις ή στο άθροισμα κύριων συντάξεων που ξεπερνούν τα 1.468 ευρώ.

Οι κρατήσεις διαμορφώνονται σε οκτώ κλιμάκια, με συντελεστές από 3% έως 14%.

Ωστόσο, όταν το ποσό της σύνταξης υπερβεί το προβλεπόμενο όριο, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο σύνολό της και όχι αποκλειστικά στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το όριο.

Αυτή ακριβώς η μέθοδος υπολογισμού αποτελεί αντικείμενο της δικαστικής αμφισβήτησης, καθώς η μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση εντοπίζεται στις υψηλότερες συντάξεις.

Πότε αναμένεται η απόφαση

Μετά την ολοκλήρωση της ακροαματικής διαδικασίας θα οριστεί ο εισηγητής ή η εισηγήτρια της υπόθεσης.

Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθούν μία ή περισσότερες διασκέψεις των μελών του δικαστηρίου, κεκλεισμένων των θυρών, και θα ακολουθήσει η σύνταξη της δικαστικής απόφασης.

Η δημοσίευση της απόφασης αναμένεται τους πρώτους μήνες του 2027, οπότε και θα κριθούν τόσο η συνταγματικότητα του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ όσο και το ζήτημα των αναδρομικών.