Υπάρχει μία στιγμή της ημέρας που συνήθως την προσπερνάμε. Δεν είναι ακριβώς μέρα, δεν είναι ακόμη νύχτα. Είναι εκείνο το λεπτό πέρασμα όπου το φως μαλακώνει, τα περιγράμματα των δέντρων γίνονται πιο ασαφή, τα σπίτια σκοτεινιάζουν σιγά-σιγά και ο κόσμος μοιάζει να χαμηλώνει την έντασή του.
Οι Ολλανδοί έχουν μία λέξη γι’ αυτό: schemeren. Στα αγγλικά αποδίδεται ως dusking και περιγράφει κάτι εξαιρετικά απλό: Να κάθεσαι ήσυχα την ώρα του σούρουπου και να παρατηρείς τη μέρα να φεύγει, χωρίς κινητό, χωρίς δουλειές, χωρίς να ανάβεις αμέσως τα φώτα.
Σύμφωνα με το BBC, πρόκειται για ένα παλιό ολλανδικό τελετουργικό που άλλοτε ήταν μέρος της καθημερινότητας αγροτικών οικογενειών. Στο τέλος της ημέρας, πριν ανάψουν οι λάμπες και πριν ξεκινήσει το δείπνο, οι άνθρωποι κάθονταν για λίγο στην κουζίνα ή κοντά στο παράθυρο και κοιτούσαν έξω, βλέποντας το φως να παραχωρεί τη θέση του στο σκοτάδι. Με τα χρόνια, όμως, καθώς η ζωή έγινε πιο γρήγορη και πιο φωτεινή, αυτή η μικρή παύση σχεδόν εξαφανίστηκε.
Σήμερα, η Ολλανδή συγγραφέας και ποιήτρια Marjolijn van Heemstra προσπαθεί να την επαναφέρει. Όπως εξηγεί, το dusking δεν είναι απλώς μία ρομαντική παρατήρηση του ηλιοβασιλέματος. Είναι μία άσκηση προσοχής. Δεν χρειάζεται εντυπωσιακό τοπίο, ούτε ανοιχτός ορίζοντας. Αρκεί ένα παράθυρο, μία καρέκλα και ένα σημείο στο οποίο θα αφήσεις το βλέμμα σου να σταθεί: Ένα δέντρο, έναν τοίχο, έναν λόφο, ένα κομμάτι ουρανού.
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η ίδια περιγράφει το σούρουπο ως κάτι που απαιτεί επιμονή και ήρεμη προσοχή. Δεν συμβαίνει θεαματικά. Συμβαίνει σχεδόν ανεπαίσθητα. Στην αρχή βλέπεις ακόμη τα φύλλα, τα κλαδιά, τα χρώματα. Έπειτα οι λεπτομέρειες χάνονται. Το γνώριμο τοπίο αλλάζει μορφή και, χωρίς να το καταλάβεις, η νύχτα έχει φτάσει.
Αυτό ακριβώς είναι και η δύναμη του dusking: Δεν ζητά να κάνεις κάτι. Ζητά να σταματήσεις να κάνεις.
Σε μία καθημερινότητα όπου κάθε κενό γεμίζει με οθόνες, ειδοποιήσεις και υποχρεώσεις, το να καθίσεις για λίγα λεπτά και να κοιτάξεις το φως να αλλάζει μοιάζει σχεδόν επαναστατικό. Δεν είναι παραγωγικό με τη συνηθισμένη έννοια. Δεν έχει στόχο, αποτέλεσμα ή λίστα. Κι όμως, μπορεί να λειτουργήσει σαν ένα ήπιο φρένο μέσα στην ημέρα.
Η Marjolijn van Heemstra το συνδέει και με κάτι βαθύτερο: Τη σχέση μας με τον φυσικό κόσμο. Όπως λέει, όταν δεν αφιερώνουμε χρόνο για να παρατηρήσουμε ένα δέντρο, ακόμη κι αν βρίσκεται έξω από το σπίτι μας, δύσκολα θα μας νοιάξει αν κάποτε κοπεί. Η προσοχή, με άλλα λόγια, γεννά σύνδεση. Και η σύνδεση γεννά φροντίδα.
Το dusking μοιάζει με διαλογισμό, αλλά με τα μάτια ανοιχτά. Δεν στρέφει τον άνθρωπο μόνο προς τα μέσα, αλλά και προς τα έξω: Στον ουρανό που σκουραίνει, στα πουλιά που σωπαίνουν, στα φώτα που ανάβουν ένα-ένα, στον κόσμο που αλλάζει ρυθμό.
Και ίσως γι’ αυτό επιστρέφει τώρα. Επειδή η ανάγκη δεν είναι μόνο να ξεκουραστούμε, αλλά να ξαναμάθουμε τις μεταβάσεις. Να μη μπαίνουμε απότομα από τη δουλειά στο σπίτι, από την ένταση στη νύχτα, από την οθόνη στον ύπνο. Να αφήνουμε λίγα λεπτά ενδιάμεσα, ώστε το σώμα και το μυαλό να προλάβουν να καταλάβουν ότι η μέρα τελειώνει.
Το πιο όμορφο είναι ότι δεν χρειάζεται τίποτα ιδιαίτερο. Ούτε εξοπλισμός, ούτε συνδρομή, ούτε πρόγραμμα. Μόνο μία καρέκλα, ένα παράθυρο και η απόφαση να μην ανάψεις αμέσως το φως.
Για λίγα λεπτά, να αφήσεις το σκοτάδι να έρθει μόνο του.
Διαβάστε επίσης
3 τεχνικές αναπνοής που μειώνουν το στρες και φρενάρουν τη γήρανση
Τι είναι το περπάτημα Tai Chi και γιατί υπόσχεται θαύματα σε ψυχή και σώμα
Αναπαραγωγή άρθου από εδώ
